ویزای نوآوری اسرائیل: برنامه واقعی است، دسترسی نیست

یک ویزای اقامت از نوع B/2 برای کارآفرین فناوری خارجی که نه شهروند اسرائیل است و نه مقیم آن. برنامه در ۲۰۱۷ به‌صورت آزمایشی اعلام شد و رویه‌ی فعلی‌اش در ۲۰۲۴ با همکاری اداره‌ی جمعیت و مهاجرت (PIBA) تصویب شده است. منطقش ساده است: اسرائیل بخش فناوری بسیار بزرگی نسبت به اندازه‌ی اقتصادش دارد — حدود یک‌پنجم تولید ناخالص داخلی — و می‌خواهد بنیان‌گذارانی را که می‌توانند به آن اضافه کنند، به داخل بیاورد.

ساختار تصمیم‌گیری‌اش را از همان اول درست بفهمید، چون بیشترین سوءتفاهم همین‌جاست: سازمان نوآوری اسرائیل ویزا صادر نمی‌کند. توصیه می‌کند. صادرکننده اداره‌ی مهاجرت است. و پیش از هر دوی این‌ها، یک نهاد سوم باید شما را پذیرفته باشد.

اینها شرط‌های خود برنامه‌اند، نه برداشت ما از آن:

• شهروند یا مقیم اسرائیل نباشید.
• دست‌کم دو سال تجربه‌ی کاری مرتبط با همان ایده‌ای که ارائه می‌دهید.
• ایده باید فناورانه باشد، سطح بالایی از نوآوری داشته باشد، و برای تبدیل‌شدن به محصول واقعاً به حمایت حرفه‌ای و لجستیکی نیاز داشته باشد.
• طرح تجاری مکتوب و دقیق، همراه با یک برنامه‌ی امکان‌سنجی عملیاتی.
• پتانسیل تجاری قابل‌توجه، به‌ویژه در بازارهای جهانی، و مسیری که به تأسیس یک شرکت صنعتی در اسرائیل برسد.
• نامه‌ی رسمی از یک سکوی فرود که تأیید کند در طول اقامت از شما پشتیبانی می‌کند.
• اظهارنامه‌ی تمکن مالی برای پوشش هزینه‌های زندگی در تمام دوره.
• و شرطی که معمولاً دیر دیده می‌شود: تمام فعالیت تحقیق و توسعه باید داخل خاک اسرائیل انجام شود.

«سکوی فرود» (Landing Pad) اصطلاح خود برنامه است برای انکوباتور یا شتاب‌دهنده‌ای که کارآفرین خارجی را می‌پذیرد و میزبانی می‌کند. بدون نامه‌ی این نهاد، پرونده‌ی شما اصلاً به سازمان نوآوری نمی‌رسد. آن‌چه می‌دهد فضای کار، زیرساخت فناورانه، پشتیبانی اداری و تجاری، منتورشیپ و اتصال به اکوسیستم و سرمایه‌گذاران محلی است.

آن‌چه نمی‌دهد پول زندگی است. پذیرش در برنامه هیچ تعهدی برای پرداخت مخارج شخصی شما ایجاد نمی‌کند و اظهارنامه‌ی تمکن مالی دقیقاً برای همین از شما خواسته می‌شود.

• فهرستی که در همه‌ی راهنماهای فارسی تکرار می‌شود دوازده نهاد است: Tel Aviv Global، Samurai Incubate، TechForGood، The Trendlines Group، MATI Haifa، دانشگاه عبری اورشلیم، Lighthouse، TheHive by Gvahim، Alon MedTech Ventures، Terralab Ventures، Kitchen Hub و Initech.
• این فهرست از اعلام اولیه‌ی برنامه در سال ۲۰۱۷ می‌آید.
• ما هیچ منبع رسمی تازه‌ای پیدا نکردیم که تأیید کند این دوازده نهاد امروز هم همین نقش را دارند.
• در همان فهرست، تمرکز اعلام‌شده‌ی The Trendlines Group روی فناوری کشاورزی، فناوری غذا و تجهیزات پزشکی است.

ترتیب مهم است؛ هر مرحله ورودی مرحله‌ی بعد را می‌سازد:

سه چیز جداگانه‌اند و مدام با هم اشتباه گرفته می‌شوند.

اول، تمکن مالی خودتان. هیچ رقم رسمی‌ای منتشر نشده است. قانون فقط اظهارنامه می‌خواهد که نشان دهد هزینه‌های زندگی‌تان را در تمام دوره تأمین می‌کنید. ارقام دلاری و شکلی‌ای که در اینترنت می‌بینید برآورد مشاوران است، نه آستانه‌ی قانونی — و ما هیچ‌کدام را اینجا به‌عنوان شرط نمی‌نویسیم، چون خواننده آن را قاعده می‌خواند.

دوم، برنامه‌ی تنوفا (Tnufa) برای مرحله‌ی اثبات ایده. کمک‌هزینه‌ی مشروط تا ۲۰۰٬۰۰۰ شکل، معادل ۸۰ درصد از بودجه‌ی مصوب که سقفش ۲۵۰٬۰۰۰ شکل برای هر درخواست است. لازم نیست شغل فعلی‌تان را رها کنید یا پیش از تأیید شرکت ثبت کنید، سهام واگذار نمی‌کنید، تضمین بانکی هم لازم نیست، و بازپرداخت فقط در صورت رسیدن به فروش و از طریق رویالتی است.

سوم، برنامه‌ی انکوباتورهای فناورانه — که مقیاس دیگری است: تا ۸۵ درصد بودجه‌ی مصوب تا سقف ۳٫۵ میلیون شکل برای یک دوره‌ی حداکثر دوساله از دولت، و ۱۵ درصد باقی‌مانده از خود انکوباتور میزبان.

• تنوفا پوشش می‌دهد: نمونه‌ی اولیه، حفاظت از مالکیت معنوی و وکیل ثبت اختراع، توسعه‌ی اولیه‌ی کسب‌وکار، مواد و قطعات، پیمانکاران و مشاوران فنی و بازاریابی، و نمایشگاه‌ها.
• تنوفا پوشش نمی‌دهد: حقوق و دستمزد، و هزینه‌های سربار و جاری.
• در مدل انکوباتور، کارآفرین از جیب خودش سرمایه‌ی توسعه نمی‌گذارد — اما انکوباتور در ازای آن سهمی می‌گیرد که تا ۵۰ درصد شرکت گزارش شده است.

ویزای نوآوری خروجی نهایی نیست، یک پنجره است. اگر در طول آن دو سال پروژه به محصول یا به یک شرکت پایدار برسد، کارآفرین می‌تواند برای ویزای کار تخصصی B/1 درخواست دهد و آن‌وقت است که مجوز کار هم به دست می‌آورد — برای ادامه‌ی توسعه، بازاریابی و فروش.

• شرط: پروژه باید واقعاً به محصول یا شرکت رسیده باشد.
• کارآفرین باید از سوی همان شرکت به‌عنوان «متخصص» (Expert) شناخته شود، چه به‌عنوان کارمند و چه به‌عنوان سهام‌دار.
• زمان‌بندی: درخواست باید دست‌کم سه ماه پیش از انقضای ویزای فعلی ثبت شود.
• تصمیم با اداره‌ی مهاجرت است و به توصیه‌نامه‌ی دفتر دانشمند ارشد (سازمان نوآوری) گره خورده.

این بخش دلیل وجود این صفحه است، پس بی‌تعارف می‌نویسیم.

از سمت اسرائیل: ایران در حقوق اسرائیل کشور متخاصم شناخته می‌شود و قانون، وزیر کشور را از اعطای تابعیت، اجازه‌ی اقامت یا مجوز ورود و ماندن به اتباع کشورهای متخاصم منع می‌کند. استثنای بشردوستانه وجود دارد اما سهمیه‌اش بسیار کوچک است و ماهیتش هیچ ربطی به کارآفرینی و سرمایه‌گذاری ندارد.

از سمت ایران: قوانین ایران و خود گذرنامه‌ی ایرانی سفر به اسرائیل را ممنوع کرده‌اند. این یک مانع اداری نیست که با مشاور خوب دور زده شود.

و درباره‌ی تابعیت دوگانه: محدودیت اسرائیل بر پایه‌ی تابعیت کشور متخاصم است، نه صرفاً سندی که با آن سفر می‌کنید. ما هیچ منبع رسمی‌ای پیدا نکردیم که بگوید دارنده‌ی تابعیت دوم به‌طور خودکار از این محدودیت خارج است. اگر در این وضعیت هستید، پاسخ را از وکیل مهاجرت اسرائیل بگیرید — نه از ما و نه از هیچ مشاور فارسی‌زبانی که بدون دیدن پرونده‌تان جواب قطعی می‌دهد.

ما این مسیر را ارائه نمی‌دهیم، پرونده‌اش را نمی‌بندیم و برایش قرارداد نمی‌بندیم. به همین دلیل روی این صفحه — برخلاف همه‌ی راهنماهای دیگر این سایت — نه ساختار اقساط هست و نه تعهد بازگشت وجه. فروختن تعهد روی مسیری که نمی‌توانیم اجرایش کنیم، دقیقاً همان کاری است که به خوانندگانمان می‌گوییم نشانه‌ی کلاهبرداری است.

آن‌چه این صفحه هست: یک مرجع، تا اگر کسی این برنامه را به شما فروخت بتوانید ادعایش را بسنجید — و تا اگر مسیرها را مقایسه می‌کنید، منطق «سکوی فرود» را بشناسید. همان منطق در هلند به شکل فسیلیتیتور مورد تأیید RVO و در ترکیه به شکل تکنوپارک تکرار می‌شود، با این تفاوت که آن دو در دسترس شما هستند.