هلند: یک سال وقت دارید — و این یک سال تمدید نمی‌شود

هلند به بنیان‌گذاران غیراروپایی یک سال فرصت می‌دهد تا کسب‌وکار نوآورانه‌شان را در این کشور مستقر کنند. سه بازیگر در کارند: خود شما، یک فسیلیتیتور مورد تأیید RVO که ارزیابی و راهنمایی‌تان می‌کند، و IND که اقامت را صادر می‌کند. بدون قرارداد با فسیلیتیتور، درخواست اصلاً وجود ندارد.

شرط «نوآورانه» بودن را IND سه‌گانه تعریف می‌کند: محصول یا خدمتی که در هلند تازه است، فناوری جدید، یا روش سازماندهی و کار جدید. در کنارش باید در Trade Register (KvK) ثبت شوید، برنامه‌ی گام‌به‌گام ارائه دهید، و — مهم‌تر از همه — نقش فعال داشته باشید. عبارت خود IND این است: بیش از یک سهام‌دار یا تأمین‌کننده‌ی مالی.

این مسیر یک پل موقت است، نه یک بلیط. برخلاف دانمارک که مجوز اولش دو سال است و استونی که تا پنج سال می‌رود، هلند دوازده ماه می‌دهد و بعد دوباره از شما می‌پرسد چه ساخته‌اید.

در بسیاری از متن‌های فارسی نوشته می‌شود که «بعد از یک سال می‌توانید یک سال دیگر ویزای استارتاپ را تمدید کنید». چنین چیزی وجود ندارد. IND صریح نوشته است که حداکثر اعتبار این اقامت یک سال است و تمدید نمی‌شود.

آنچه واقعاً پیش می‌آید این است: در پایان سال اول برای اقامت خوداشتغالی درخواست می‌دهید — یک پرونده‌ی تازه، نه تمدید. RVO شما را با نظام امتیازی می‌سنجد و باید اظهاریه‌ای از فسیلیتیتور همراهش باشد که دست‌کم سه ماه شما را راهنمایی کرده و برنامه را تمام کرده‌اید. اقامت خوداشتغالی حداکثر دو سال است و این یکی قابل تمدید.

• نظام امتیازی RVO سه حوزه دارد: تجربه‌ی شخصی، طرح کسب‌وکار، و ارزش افزوده برای هلند.
• باید در هر سه حوزه دست‌کم ۳۰ امتیاز بگیرید — یا ۴۵ امتیاز در تجربه‌ی شخصی و ۴۵ امتیاز در طرح کسب‌وکار.
• اظهاریه‌ی فسیلیتیتور درباره‌ی دست‌کم سه ماه راهنمایی، بخشی از همین پرونده است.
• آماده‌سازی این پرونده را حدود دو ماه پیش از پایان اعتبار کارت اقامت شروع کنید، نه در هفته‌های آخر.

شرط‌هایی که IND برای فسیلیتیتور گذاشته، هم او را محدود می‌کند و هم شما را:

• باید مورد تأیید RVO باشد — فهرست رسمی دارد و هر شتاب‌دهنده‌ای واجد شرایط نیست.
• باید تجربه‌ی راهنمایی استارتاپ‌های نوآور داشته باشد و از نظر مالی سالم باشد؛ سرمایه‌ی منفی پذیرفته نیست.
• نباید سهم اکثریت در شرکت شما داشته باشد.
• نباید تا خویشاوند درجه‌ی سه با شما نسبت داشته باشد — یعنی فرزند، والد، پدربزرگ و مادربزرگ، عمو و خاله و مانند آن.
• باید دست‌کم یک سال کنار شما بماند.

تمکن مالی هلند به حداقل دستمزد قانونی گره خورده و برخلاف بیشتر کشورها سالی دو بار عوض می‌شود — اول ژانویه و اول ژوئیه. ارقام سطح ۲۰۲۶:

• یک نفر مجرد: ۱٬۶۰۶٫۰۸ یورو در ماه (بدون حق تعطیلات) در نیمه‌ی اول ۲۰۲۶ و ۱٬۶۳۵٫۹۰ یورو در نیمه‌ی دوم؛ با حق تعطیلات حدود ۱٬۷۶۷ یورو، یعنی نزدیک به ۲۱٬۲۰۰ یورو برای دوازده ماه.
• زوج یا خانواده: پایه ۲٬۲۹۴٫۴۰ یورو در ماه، که با حق تعطیلات به حدود ۲۹٬۷۰۰ یورو در سال می‌رسد.
• پول باید برای کل دوره در دسترس باشد. IND می‌پذیرد که فسیلیتیتور یا شخص ثالثی مبلغ را به حساب هلندی شما بریزد، به شرطی که کل دوره را پوشش دهد.
• هزینه‌ی درخواست IND: ۴۲۳ یورو در ۲۰۲۶ برای اقامت استارتاپی و همان رقم برای اقامت خوداشتغالی.
• ثبت شرکت (معمولاً از نوع BV) نزد دفتر اسناد رسمی، ترجمه و قانونی‌سازی مدارک، و هزینه‌ی مدارک خانواده جداگانه است.

ترتیب کارها در این مسیر اهمیت دارد، چون ساعتِ دوازده‌ماهه از روز ورود شروع می‌شود:

همسر یا شریک زندگی و فرزندان وابسته‌ی زیر ۱۸ سال اقامت خودشان را می‌گیرند و شما اسپانسرشان هستید. تفاوت مهم اینجاست که روی کارت اقامت همسر در بیشتر موارد نوشته می‌شود کار بدون مجوز کار (TWV) مجاز است — یعنی می‌تواند مثل یک نیروی محلی استخدام شود، فریلنس کار کند، یا کسب‌وکار خودش را راه بیندازد.

این در عمل مهم‌تر از آن است که به نظر می‌رسد. خودِ بنیان‌گذار برای کارمندی تمام‌وقت محدودیت دارد، پس در بسیاری از خانواده‌ها درآمد همسر همان چیزی است که ماه‌های اول را ممکن می‌کند. اگر همسر شغلی با حقوق کافی پیدا کند، می‌تواند اقامتش را به نیروی متخصص (Highly Skilled Migrant) تبدیل کند — آستانه‌های ۲۰۲۶: بالای ۳۰ سال ۵٬۹۴۲ یورو در ماه، زیر ۳۰ سال ۴٬۳۵۷ یورو، و معیار کاهش‌یافته ۳٬۱۲۲ یورو.

نکات عملی که راهنماهای انگلیسی ندارند:

• نامه‌ی تمکن مالی از بانک داخل ایران عملاً به کار نمی‌آید. باید حساب بانکی خارج از ایران — مثلاً در ترکیه یا امارات — با گردش شفاف داشته باشید و موجودی را در آن نشان دهید.
• رقم تمکن را برای ترکیب واقعی خانواده‌تان حساب کنید، نه از روی عدد مجرد. تفاوت این دو حدود هشت هزار یورو است.
• زبانِ کار انگلیسی است و هیچ مدرکی خواسته نمی‌شود — اما فسیلیتیتور بر اساس ارائه‌ی شما قضاوت می‌کند و ضعف زبان یعنی رد شدن پیش از رسیدن به IND.
• بازار طرح را ایران یا دیاسپورای ایرانی تعریف نکنید. هلند دروازه‌ی بازار اروپاست و فسیلیتیتور دنبال همان است.
• اجاره‌ی مسکن در آمستردام و شهرهای بزرگ سخت و گران است؛ مالکان معمولاً اثبات درآمد می‌خواهند. ماه‌های اول را با نقدینگی کافی برنامه‌ریزی کنید.
• حساب بانکی و ثبت شرکت پس از ورود زمان‌بر است. چون ساعت دوازده‌ماهه از روز ورود می‌گذرد، این تأخیرها را از قبل در تقویم ببینید.

هلند: اکوسیستم بالغ و محصول‌محور، دسترسی به بازار اروپای غربی، اجازه‌ی کار کامل برای همسر — اما کوتاه‌ترین پنجره و سخت‌ترین معیار تمدید. دوازده ماه، و بعد یک ارزیابی تازه.

دانمارک: مجوز اول تا دو سال و تمدید تا سه سال در هر نوبت، پنل با نمره‌دهی شفاف، تابعیت دوگانه پذیرفته. اما سهمیه‌ی ۷۵ نفره سقفی سخت است.

استونی: سریع‌ترین و ارزان‌ترین، مجوز تا پنج سال، اما MVP الزامی و تابعیت دوگانه پذیرفته نمی‌شود.

ما وکیل مهاجرت هلند نیستیم و پرونده‌ی IND را از طرف شما ثبت نمی‌کنیم. کار ما پیش از پرونده است: رساندن شما به تأییدیه‌ی فسیلیتیتور، که تنها دری است که بدون آن درخواست اقامتی وجود ندارد.

• بررسی صادقانه‌ی اینکه کسب‌وکار شما به تعریف IND «نوآورانه» هست یا نه — و گفتنش پیش از آنکه هزینه کنید.
• انتخاب فسیلیتیتور متناسب با حوزه و مرحله‌ی کسب‌وکار، از میان فهرست تأییدشده‌ی RVO.
• بیزینس‌پلن، مدل مالی و پیچ‌دک انگلیسی، و نقشه‌ی راه با مایلستون‌های واقع‌بینانه — چون همان‌ها یازده ماه بعد معیار سنجش شما هستند.
• آماده‌سازی ارائه به فسیلیتیتور و پیگیری تا صدور تأییدیه.
• همراهی در مرحله‌ی بعد — پرونده‌ی IND، مدارک خانواده، و مرحله‌ی سفارت — در کنار وکیل یا مشاوری که پرونده را ثبت می‌کند.

کار در چهار فاز پیش می‌رود و مبلغ خدمات در سه قسط دریافت می‌شود. هر قسط به یک اتفاق واقعی در پرونده گره خورده است، نه به گذر زمان:

• فاز اول — عقد قرارداد، بررسی ایده، بازارسنجی، تدوین بیزینس‌پلن و پیچ‌دک، و ساخت نقشه‌ی راه. قسط اول هنگام عقد قرارداد.
• فاز دوم — ارائه به فسیلیتیتور و اخذ تأییدیه. قسط دوم هم‌زمان با صدور همین تأییدیه.
• فاز سوم — همراهی در آماده‌سازی مدارک و ثبت پرونده در IND و مرحله‌ی سفارت.
• فاز چهارم — صدور اقامت شما و اعضای خانواده. قسط سوم هم‌زمان با صدور اقامت.
• مدت قرارداد دوازده ماه از تاریخ امضا و پرداخت قسط اول است.

این بخش را کامل بخوانید. تعهد بازگشت وجه ما یک چیز مشخص را پوشش می‌دهد و بقیه را نه.

آنچه ما تعهد می‌کنیم، گرفتن تأییدیه‌ی فسیلیتیتور است — و فقط همین. اگر ظرف دوازده ماه از پرداخت قسط اول موفق به اخذ این تأییدیه نشویم، صد در صد مبالغ دریافتی به نرخ یورو روز بازگردانده می‌شود. این شامل حالتی هم می‌شود که فسیلیتیتور به‌دلیل ضعف ساختاری، فنی یا محتوایی در بیزینس‌پلن یا پیچ‌دک رد کند — آن کار ماست و مسئولیتش هم با ماست.

• بازگشت وجه نداریم اگر IND یا سفارت اقامت را رد کند یا افسر پرونده ایراد بگیرد. تصمیم اقامت با نهاد دیگری است و بیرون از تعهد ماست.
• بازگشت وجه نداریم اگر رد به‌دلیل مسائل فردی و هویتی خودتان باشد: اشکال در شناسنامه و ترجمه‌ها، اشکال در پاسپورت، جعل سند، سوءپیشینه، یا نداشتن و ناتوانی در تهیه‌ی مدرک تمکن مالی.
• بازگشت وجه نداریم اگر هزینه‌های دولتی، سفارت و بایومتریک را به‌موقع پرداخت نکنید یا مدارک شخصی و الزامات دولت هلند را فراهم نکنید و این تأخیر از دو ماه بگذرد؛ در آن صورت قرارداد یک‌طرفه به نفع ویزارودز فسخ می‌شود.
• اگر در هر مرحله انصراف بدهید، اقساط باقی‌مانده ظرف هفت روز کاری باید تسویه شود.