ویزای استارتاپ کانادا واقعاً چقدر هزینه دارد؟

ویزای استارتاپ کانادا برخلاف برنامه‌های استانی کارآفرینی یا EB-5 آمریکا، حداقل سرمایه‌گذاری تعیین‌شده‌ای از شما نمی‌خواهد. سرمایه‌ای که وارد شرکت می‌شود — اگر بشود — از سازمان تأییدشده می‌آید، نه از جیب شما.

پس هزینه‌های شما سه دسته‌اند: هزینه‌های دولتی که ثابت و شفاف‌اند؛ هزینه‌های آماده‌سازی و سازمان تأییدشده که بازه دارند؛ و هزینه‌های جانبی که برای متقاضی ایرانی بیشتر از میانگین است. به‌علاوه‌ی تمکن مالی، که هزینه نیست — پولی است که باید داشته باشید و با خودتان می‌برید.

این‌ها ارقام رسمی هستند و همه به دلار کانادا. IRCC آن‌ها را دوره‌ای افزایش می‌دهد؛ رقم روز را از سایت IRCC چک کنید.

• هزینه‌ی پردازش متقاضی اصلی: حدود ۱٬۶۲۵ دلار
• هزینه‌ی حق اقامت دائم (RPRF) متقاضی اصلی: حدود ۵۷۵ دلار — قابل پرداخت در زمان تأیید
• همسر: حدود ۸۵۰ دلار پردازش + حدود ۵۷۵ دلار RPRF
• هر فرزند وابسته: حدود ۲۳۰ دلار
• بیومتریک: ۸۵ دلار برای هر نفر، حداکثر ۱۷۰ دلار برای خانواده
• معاینه‌ی پزشکی: به پزشک و کشور بستگی دارد؛ معمولاً ۲۰۰ تا ۴۰۰ دلار برای هر نفر
• مجوز کار موقت (اختیاری): حدود ۱۵۵ دلار به‌علاوه‌ی هزینه‌ی مجوز کار باز

این‌جا بیشترین سردرگمی و بیشترین سوءاستفاده رخ می‌دهد، چون قانون یکسانی وجود ندارد. سه نوع سازمان، سه مدل هزینه:

• انکوباتورها — بیشتر برنامه‌های انکوباتوری هزینه‌ی برنامه دارند که از چند هزار تا چند ده هزار دلار کانادا متغیر است؛ بازه‌ی رایجی که دیده‌ایم بین ۱۰ تا ۴۰ هزار دلار است. این هزینه بابت برنامه‌ی واقعی است — منتورینگ، فضا، دسترسی به شبکه — نه بابت نامه‌ی حمایت.
• گروه‌های فرشته — به شما پول می‌دهند (حداقل ۷۵ هزار دلار)، نه برعکس. اما در ازای سهام، و برخی هزینه‌ی بررسی (due diligence) می‌گیرند.
• صندوق‌های VC — سرمایه‌گذاری حداقل ۲۰۰ هزار دلار در ازای سهام. هزینه‌ی مستقیم از شما ندارند.

کمیته‌ی یک انکوباتور کانادایی ده‌ها درخواست در ماه می‌بیند. بسته‌ی شما باید در همان استاندارد باشد: بیزینس‌پلن با تحقیق بازار واقعی کانادا و آمریکای شمالی، مدل مالی سه تا پنج‌ساله با فرض‌های قابل دفاع، و پیچ‌دکی که در ده دقیقه داستان را می‌گوید.

بازه‌ی بازار برای آماده‌سازی حرفه‌ای این بسته، بسته به عمق کار و اینکه چقدر خودتان انجام می‌دهید، از چند هزار تا حدود ۱۵ هزار دلار کانادا است. ما هزینه‌ی خودمان را در جلسه‌ی مشاوره و پس از ارزیابی اولیه می‌گوییم، چون به کار واقعی لازم بستگی دارد.

یک هشدار: «طرح توجیهی» ایرانی که به انگلیسی ترجمه شده، بیزینس‌پلن نیست. ارزان‌تر است و رد می‌شود.

این ردیف‌ها در برآوردهای عمومی نادیده گرفته می‌شوند، اما برای شما واقعی‌اند:

• ترجمه‌ی رسمی مدارک — بسته به حجم پرونده و تعداد اعضای خانواده، به‌راحتی به چند صد دلار و در پرونده‌های پرمدرک به بیش از هزار دلار می‌رسد. تأیید دادگستری و وزارت خارجه جداگانه.
• سفر برای بیومتریک و پزشکی — بلیت، اقامت و ویزای کشور ثالث (دبی، ایروان، آنکارا، تفلیس) برای همه‌ی اعضای خانواده. معمولاً ۱ تا ۳ هزار دلار برای خانواده.
• آزمون زبان — IELTS یا CELPIP، احتمالاً بیش از یک بار. هر بار حدود ۳۰۰ دلار.
• وکیل یا مشاور رسمی مهاجرت (RCIC) — برای ثبت و پیگیری پرونده. بازه‌ی بازار برای پرونده‌ی ویزای استارتاپ معمولاً بین ۵ تا ۱۵ هزار دلار کانادا.
• ثبت شرکت در کانادا و هزینه‌های حسابداری اولیه — چند صد تا حدود ۲ هزار دلار در سال اول.
• هزینه‌ی انتقال پول — کارمزد مسیرهای قانونی انتقال زیر تحریم می‌تواند قابل توجه باشد.

با احتساب همه‌ی ردیف‌های بالا و بدون تمکن مالی، هزینه‌ی کل مسیر برای یک خانواده‌ی معمولی ایرانی به‌طور رایج بین ۳۰ تا ۷۰ هزار دلار کانادا قرار می‌گیرد — با انکوباتور در بازه‌ی پایین‌تر و مسیرهای سنگین‌تر در بازه‌ی بالاتر. به این رقم، تمکن مالی (حدود ۱۵ تا ۳۰ هزار دلار بسته به اندازه‌ی خانواده) و سرمایه‌ی واقعی راه‌اندازی کسب‌وکار در کانادا را اضافه کنید.

دو چیز این بازه را به‌شدت جابه‌جا می‌کند: اینکه چقدر از آماده‌سازی را خودتان انجام می‌دهید، و اینکه کدام سازمان تأییدشده را انتخاب می‌کنید. تصمیم درست در این دو، بیشتر از هر چانه‌زنی دیگری پول شما را حفظ می‌کند.

بازار فارسی‌زبان مهاجرت پر از پیشنهادهایی است که در هیچ قانونی وجود ندارند. اگر یکی از این‌ها را دیدید، کنار بکشید:

• «تضمین نامه‌ی حمایت» در ازای مبلغ مشخص — نامه‌ی حمایت نتیجه‌ی ارزیابی است، نه کالا.
• «تضمین ویزا» یا «بازگشت وجه در صورت رد» — هیچ‌کس نمی‌تواند تصمیم IRCC را تضمین کند. بازگشت وجه هم معمولاً در قرارداد استثنا خورده است.
• مبلغ کلان قبل از هر ارزیابی — مؤسسه‌ای که قبل از دیدن کسب‌وکار شما قیمت نهایی می‌دهد، کسب‌وکار شما را ارزیابی نکرده است.
• «سازمان تأییدشده‌ی اختصاصی ما» — سازمان‌های تأییدشده فهرست عمومی دارند و مستقل‌اند. هیچ مؤسسه‌ای سازمان اختصاصی ندارد.
• فروش «تیم آماده» یا «استارتاپ آماده» — بنیان‌گذاران صوری و کسب‌وکار اجاره‌ای در مصاحبه فرو می‌ریزند و می‌توانند به ممنوعیت ورود منجر شوند.
• پرداخت نقدی یا به حساب شخصی بدون قرارداد — بدون قرارداد، بدون سند، بدون راه برگشت.